ابو قتاده انصاری
ابو قتاده حارث یا نعمان بن ربعی، از یاران شجاع پیامبر اسلام بود و به دلیل دلاوریهایش، به فارس النبی شهرت داشت. پس از شرکت در غزوه ذی قرد، پیامبر برای او دعا کرد و از او پرسید: «این علامت روی صورتت چیست؟» ابو قتاده پاسخ داد: «اثر تیری است که به صورتم برخورد کرده.» پیامبر اکرم، آب دهان مبارک خود را بر زخم او مالید و جراحت بسته شد.
ابو قتاده در تمامی جنگهای امیرالمؤمنین علی (ع) شرکت داشت و از سوی ایشان به حکومت مکه منصوب شد. در سال ۵۴ هجری و در سن ۷۲ سالگی در کوفه از دنیا رفت. امیرالمؤمنین علی (ع) بر او نماز خواند و در نماز، شش یا هفت تکبیر گفت.
ماموریتهای جنگی
در زمان پیامبر، ابو قتاده دو بار فرمانده لشکر شد:
- جنگ در نجد (سال هشتم هجری): ابو قتاده با ۱۵ نفر به نجد رفت تا با مخالفان اسلام مقابله کند. آنان شبها حرکت میکردند و روزها پنهان میشدند تا به مقصد برسند. سپاه او حمله شدیدی انجام داد، تعدادی را کشت، عدهای را اسیر گرفت و حدود دویست شتر و دو هزار گوسفند غنیمت به دست آوردند. از جمله غنایم، کنیزی زیبا بود که نصیب ابو قتاده شد. یکی از افراد قبیله زبید، نزد پیامبر رفت و درخواست کرد که آن کنیز به او بخشیده شود. پیامبر از ابو قتاده خواست آن کنیز را ببخشد و او نیز پذیرفت.
- مأموریت به قبیله اضم (ماه رمضان، سال هشتم هجری): پیامبر برای فریب دشمنان مکه، ابو قتاده را همراه هشت نفر به قبیله اضم فرستاد. در راه، آنان به عامر بن أضبط برخوردند، که اسلام خود را اظهار کرد. محلم بن جثامه، که دشمنی قدیمی با عامر داشت، به او حمله کرد و او را کشت. هنگام بازگشت، پیامبر از این اقدام بسیار ناراحت شد و محلم را سرزنش کرد که «چگونه دل او را شکافتی تا بدانی راست میگوید یا نه؟» محلم درخواست دعا و آمرزش کرد، اما پیامبر فرمود: «خدا تو را نیامرزد.» محلم هفت روز پس از این ماجرا درگذشت. هنگام دفن، زمین او را بیرون افکند. دفن او سه بار تکرار شد، اما باز هم زمین جسد را پس زد، تا اینکه با سنگ و خاک فراوان او را پوشاندند. پیامبر این ماجرا را درس عبرتی برای مسلمانان دانست و از گناه بزرگ آدمکشی هشدار داد.
